Jan Frans Huysmans, mijn Betovergrootvader

Geboorte

Jan Frans Huysmans is geboren op 9 maart 1880 in Mol. Zijn ouders waren Peter Jozef en Anna Elisabeth Vanhoudt. Zijn roepnaam was Janneke Van Hout.

Huwelijk

Op 24-jarige leeftijd trouwde hij met Paulina Van Gestel. Zij is geboren op 1 juli 1884 in Duinkerke, Frankrijk. Hun huwelijk vond plaats in Mol op 24 juni 1904. Er volgden al snel kinderen:

30-08-1905: Peter Jozef

21-04-1907: Jan (mijn overgrootvader)

19-08-1909: Hendrik

29-08-1910: Paulina Maria

17-12-1911: Louis

27-12-1915: Fien (de meter van mijn grootmoeder Paula)

08-04-1920: Jan Baptist

16-04-1922: Anna

1925: Lies

Paulina was 21 jaar bij de geboorte van hun eerste zoon in 1905 en 41 jaar bij de geboorte van hun jongste dochter in 1925. 1 jaar later, op 24 november 1926, is ze overleden op 42-jarige leeftijd. Zo jong, zonde! In de Noord-Franse tak van haar stamboom staan Duinkerker Kapers, zeevaarders, vissers… Eén van de bekendste Duinkerker Kapers is Jean Bart. De schrik van de Noordzee was een neef van onze voorouder.

Jan Frans en zijn vrouw Paulina.

Beroep

Terug naar de 20ste eeuw! In 1904 was Jan Frans een zandmijnwerker en zijn vrouw Paulina een dienstmeid.
In 1914 verhuisde het gezin Huysmans naar een woning aan een café-winkel op de hoek van de Kropstraat in Mol. Jan en Paulina hebben dit café samen uitgebaat. Misschien was de naam van het café Butterfly? Later werd dit café namelijk feestzaal ‘Butterfly’.

Jan Frans is overleden op 22 augustus 1940. In hetzelfde jaar is er spijtig genoeg ook nog meer slecht nieuws: op 10 mei 1940 vallen Duitse troepen België, Nederland en Luxemburg aan. Hierdoor raakt ons land betrokken bij WO II. Op 11 en 21 juli 1944 hielden de Duitsers razzia’s in Mol. Tientallen Mollenaars werden opgepakt en gedeporteerd. Dit drama vond plaats in de Veldstraat (de huidige Martelarenstraat).

Achtergrond

Een zandmijnwerker haalt zand uit natuurlijke hulpbronnen zoals rivieren, meren, stranden of steengroeven. Zandwinning wordt meestal gedaan om zand te verkrijgen voor bouwdoeleinden, zoals het maken van beton of asfalt, of voor industrieel gebruik, zoals glasproductie.

In 1845 werden er bij het graven van het Kanaal Bocholt-Herentals bij Lommel, Dessel en Mol afzettingen van witzand ontdekt. In de jaren ’20 van de 20ste eeuw waren er veel bedrijven in Mol die witzand verwerkten. Bijvoorbeeld:

  • flessenfabriek Verlipack (nu een bedrijvenpark)
  • Johns-Manville Balmatt waar asbesthoudende materialen werden geproduceerd. In 1998 ging het failliet. Nu is het een leegstaand pand, buiten een Urbexer af en toe.

Mijn overgrootvader Fons, mijn grootvader Ferre en zijn broers hebben in de glasfabrieken in Mol gewerkt.

Zandwinning kan negatieve milieueffecten hebben, zoals erosie van rivieroevers en kustgebieden, verlies van leefgebied voor waterdieren en verstoring van de natuurlijke waterstroom. Als gevolg hiervan hebben sommige landen regels opgelegd voor zandwinning om de negatieve gevolgen ervan te verzachten.

Meer weten?

Zandmijnwerker Johan is grootste Kempische held.