Ancient DNA: Cheddar Man, Engeland

Cheddar DNA

Cheddar Man werd in 1903 ontdekt in Gough’s Cave in Cheddar Gorge, Somerset, in het zuidwesten van Engeland. Het skelet dateert uit ca. 7150 BC (Mesolithicum).

Het is het oudste complete menselijke skelet van Groot-Brittannië en wordt bewaard in het Natural History Museum in Londen. In de grotten zelf ligt nu een replica van het skelet. Het is trouwens een prachtige regio! Zie de foto hieronder.

Foto van zonsondergang in Cheddar Gorge.
Zonsondergang in Cheddar Gorge, Engeland. Bron: Pixabay

11% van de Europeanen matcht DNA met Cheddar Man, waaronder ikzelf, mijn man en mijn beide ouders. Ik ben de grootste match. Dit komt misschien omdat ik van beide ouders stukjes DNA van Cheddar Man heb geërfd.

In 1997 werd er door het Britse HTV Network een documentaire gemaakt over de grot en zijn bekende inwoner. Er werd DNA verzameld van schoolkinderen uit Cheddar zodat men het kon vergelijken met het DNA van Cheddar Man. Om de kinderen gerust te stellen, deed hun leraar, Adrian Targett, ook een test. Toen de resultaten bekend waren, bleek leraar Adrian de enige match van Cheddar Man te zijn. De man woont op wandelafstand van de grotten.

We all have 9000-year-old ancestors, I just happen to know who mine is.

Adrian Targett

Uniek uiterlijk

Cheddar Man is vooral beroemd om zijn unieke fysieke kenmerken. Wetenschappers hebben zijn gezicht kunnen reconstrueren aan de hand van DNA dat afgenomen werd uit de tanden. Analyse van zijn DNA heeft onthuld dat hij een donkere huid, blauwe ogen en krullend haar had, wat eerdere aannames over het uiterlijk van vroege mensen in Groot-Brittannië in twijfel trok.

Zijn (donkere) huidskleur is voor sommige mensen moeilijk te aanvaarden. Chill! De man leefde 7000 jaar geleden. Of mijn voorouders nu wit, rood of groen zagen, maakt mij werkelijk geen bal uit. Hoogstwaarschijnlijk was het groen trouwens. Ik ben er vrij zeker van dat ik van een andere planeet kom.

Hij was ongeveer 1m66 groot. Ik heb foto’s van de reconstructie van zijn gezicht gezien en hij ziet eruit als een moderne mens. Beetje gehavend en verwilderd misschien…maar die lopen er vandaag ook nog genoeg rond, niet waar?

Dagelijks leven

Cheddar Man en zijn tijdgenoten leefden voornamelijk van de jacht, de visvangst en het verzamelen. Ze gingen vaak schuilen in grotten. De opkomst van de landbouw en de bijbehorende vaste verblijfplaats kwam pas later.

Migraties

Cheddar Man kwam vermoedelijk naar Groot-Brittannië toen het land opnieuw groen werd na de laatste ijstijd. Er was veel wild te vinden en het land stond vol fruit- en notenbomen. Hij stak hiervoor Doggerland over. Dit was een stuk land tussen Engeland en Europa dat nu onder water ligt.

Doggerland

Doggerland is in feite het Atlantis van de Noordzee. Vroeger was het Verenigd Koninkrijk verbonden met het vasteland in Europa. Op een gegeven moment kwam het stuk land onder water te liggen.

Dit zorgde ervoor dat er wel eens beenderen kwamen bovendrijven die schippers 100 jaar geleden nog de stuipen op het lijf joegen: beenderen van mammoeten, elanden, mensen …

Onder andere Schrijver H.G. Wells (1866-1946) kwam met een theorie dat dit gebied ooit boven water lag en bewoond was. Men kon dit echter niet nagaan/bewijzen omdat er toen nog geen apparatuur bestond om de zeebodem te scannen. Een eeuw later bestaat dit wel en het bestaan van de verzonken landmassa is bevestigd.

Eng einde?

Cheddar Man is overleden op 21-jarige leeftijd door een klap op het hoofd, maar ik heb de indruk dat ze over de leeftijd en de doodsooorzaak niet 100% zeker zijn.

Archeologen hebben ontdekt dat het vlees van zijn botten was geschraapt. De botten vertoonden afdrukken van groeven en tandafdrukken. Ik heb ook gelezen dat het merg uit zijn botten was gelepeld, geslurpt of whatever,… Gebruik je verbeelding. Smak smak, lekker tafelen!

Dat het vlees van zijn botten was geschraapt, kan 2 oorzaken hebben:

  • Kannibalisme
  • Een ritueel dat 2 begrafenissen inhield. Een eerste begrafenis waarbij Cheddar Man gewoon werd begraven. Vervolgens werd hij enige tijd later opgegraven en werd het vlees verwijderd van zijn botten.

Ik duim voor de 2de optie😬. Tenslotte matchen we toch DNA en heb ik liever dat mijn voorouders of DNA-verwanten geen akelige dood sterven. Ja, ook degene die ik minder leuk vind. Hi hi.

1000 jaar later, dus 6000 jaar geleden, werd de landbouw geïntroduceerd en was het over and out voor jager-verzamelaars zoals Cheddar Man. De introductie van de landbouw noemt men wel eens de grootste fraude van de geschiedenis. Het boek Sapiens van Yuval Noah Harari geeft er meer uitleg over. Dat boek heeft mijn interesse in de jager-verzamelaar aangewakkerd. Ik schatte de jager-verzamelaars vroeger veel te laag in. Sorry, opa Cheddar.

Enkele prentjes

Cheddar Man | Doggerland | Reconstructie van een nederzetting uit de tijd van Cheddar Man. Deze waren toen meestal tijdelijk. Bron: Wikipedia.